Việc cần làm trong tuyển dụng lao động
CL&HB - Đăng ngày 1-3-2016 12:47 AM GMT+7 - Lượt xem: 846

Chú thích: Các số trong bài là số đoạn trong quyển Tóm lược Học thuyết Xã hội của Giáo Hội.

Thấy và nghe

    Chúng ta đã từng thấy, bên cạnh bảng đen trong một phòng học ở các trường Tiểu học, một panô có nội dung như là “Yêu tổ quốc, Yêu đồng bào,…” (Năm điều Bác Hồ dạy thiếu niên và nhi đồng); ở các trường Trung học là những khẩu hiệu như “Học để làm người”, “Học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân”,…

    Chúng ta đã từng nghe học sinh nói về cái panô ấy, “Chúng nhắc nhớ em về mục đích của việc học tập và như là động lực thúc đẩy em luôn cố gắng vươn lên trong học tập,…”

    Và cũng đã nghe một Cử nhân nói: “Những năm ở Trung học Phổ thông, đặc biệt những năm ở Đại học, tôi đã vượt qua biết bao gian khó để học tập tốt chỉ với ước mong được phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Nhưng ba năm qua, từ ngày tốt nghiệp đại học, tôi đã nộp hồ sơ xin việc ở nhiều cơ quan, công ty nhưng không có nơi nào tuyển dụng; không có nơi nào giải thích cho tôi biết tại sao tôi không được tuyển dụng. Hiện tôi đang làm ‘thợ đụng’, tức người làm bất kỳ việc gì, bán hàng, kéo xe, phụ thợ xây dựng,… chẳng hạn để kiếm tiền phụ với bố mẹ lo liệu gia đình.”

    Hẳn nhiên, chúng ta rất vui khi nghe một học sinh đang còn trên ghế nhà trường chia sẻ, nhưng thật xót xa khi nghe một trong “72.000 Cử nhân, Thạc sĩ thất nghiệp” trải lòng tâm sự [1].

Giáo Hội nói gì?         

    Tại sao vị Cử nhân nói trên không tìm được việc làm? Có nhiều nguyên nhân. Ở đây không nhằm giải thích câu hỏi ấy, xin chỉ từ câu chuyện “mắt thấy, tai nghe” mạn đàm đến hai vấn đề liên quan: “Quyền lao động” và “Vai trò của Nhà Nước và xã hội dân sự trong việc phát huy quyền lao động” theo Học thuyết Xã hội của Giáo Hội Công giáo (còn gọi là Giáo Huấn Xã hội Công Giáo).

    1. Trước tiên, dẫu biết rằng “bộ mặt thế gian này đang qua đi” (1 Cr 7,31) nhưng không vì lý do đó có thể cho phép bất kỳ ai được miễn trừ không tham dự vào thế giới và tệ hơn nữa, không tham gia lao động (2 Ts 3,7-15), vì đó là một phần không thể tách rời khỏi thân phận con người, dù không phải là mục đích duy nhất của cuộc đời. Nói cách khác, lao động là bổn phận của mỗi người (264) là một “việc của con người”, và mọi ngành nghề lao động đều phải được tôn trọng (265).

    2. Bằng lao động con người làm chủ thế giới và thực hiện những điều tốt đẹp cho mình, cho gia đình mình, cho người khác và cho gia đình nhân loại; với người Công giáo, lao động còn là sự cộng tác giữa con người với Thiên Chúa trong việc cai quản thế giới (số 265). Lao động còn là một phương cách thích hợp cho con người bày tỏ và nâng cao phẩm giá của mình. Vì thế, Giáo Hội tuyên bố, lao động là một quyền căn bản và là một điều tốt cho loài người, một điều vừa hữu ích vừa xứng đáng với con người.

    Mặt khác, Giáo Hội không thể không nêu rõ, thất nghiệp là một thảm họa thực sự của xã hội, nhất là đối với thế hệ trẻ (287) vì những người thất nghiệp hay không được tuyển dụng đúng phải chịu những hậu quả tiêu cực rất sâu xa do tình trạng ấy tạo ra trong nhân cách của mình và họ có nguy cơ bị gạt ra bên lề ngay trong xã hội của họ hoặc có nguy cơ trở thành nạn nhân của một sự khai trừ do xã hội (289).

    3. Mục tiêu, nhiệm vụ của Nhà Nước là tạo công ăn việc làm cho những ai có khả năng lao động bằng các chính sách khuyến khích tạo công ăn việc làm ngay trong lãnh thổ quốc gia, bằng việc giúp các khu vực sản xuất tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho mọi người (291); đẩy mạnh việc hợp tác hiệu quả giữa các quốc gia qua các hiệp ước, các thỏa thuận, các kế hoạch hành động chung nhằm thực hiện, bảo vệ quyền lao động (292).

    Nhiệm vụ Nhà nước không phải là trực tiếp bảo đảm quyền lao động của mỗi công dân cho bằng tạo ra những điều kiện để có công ăn việc làm ngày càng nhiều cho mọi người. Điều này cho thấy để phát huy quyền lao động cần khuyến khích các “mô hình tự quản” – những hình thức hợp tác kinh doanh, sản xuất, dịch vụ, … của tư nhân mà trong thực tế được đánh giá là càng ngày càng trở thành một cơ hội quan trọng để phát triển lao động và kinh tế (293).  

Việc cần làm ngay

    Trở lại việc một Cử nhân không tìm được việc làm, loại đi những tiêu cực, hạn chế trong việc tuyển dụng, đặc biệt ở những cơ quan, công ty do Nhà Nước quản lý mà dư luận đã nhiều lần bàn tán, chúng ta thấy nhu cầu có việc làm của anh ta nói riêng và của mọi người là chính đáng nếu không muốn nói đó là một quyền cơ bản của con người. Nhà Nước có trách nhiệm tạo công ăn việc làm đầy đủ cho mọi người có khả năng làm việc, một khi “cung” (số việc làm) không đủ “cầu” (só người lao động) [2] thì sự công khai cho mọi người, công bằng giữa mọi người trong tuyển dụng là điều cần thiết phải làm.     

    Sinh ra và lớn lên trong cùng một hoàn cảnh xã hội, cùng được giáo dục - đào tạo trong một nền giáo dục nhưng vị Cử nhân này phải chăng còn thiếu cái gì đó mà các Cử nhân khác có để rồi ước mơ được “Phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân” ấp ủ từ khi còn là học sinh phổ thông đến nay, sau 10 năm, vẫn chưa thành hiện thực.

[1]. http://vietbao.vn/The-gioi-tre/72000-cu-nhan-thac-si-that-nghiep-Lang-phi-qua/2147496746/277/
[2]. http://vietbao.vn/Giao-duc/Cung-cau-venh-72000-cu-nhan-thac-sy-that-nghiep/75493294/202/

 

Tôma Hoàng Kim Khánh


nghe - xem

Video toàn cảnh Toạ đàm và Lễ ra mắt Uỷ Ban CLHB/HĐGMVN - See more at: http://conglyvahoabinh.org/video-toan-canh-toa-dam-va-le-ra-mat-uy-ban-clhbhdgmvn/2011/11/#sthash.seUuVaOo.dpuf
Video toàn cảnh Toạ đàm và Lễ ra mắt Uỷ Ban CLHB/HĐGMVN - See more at: http://conglyvahoabinh.org/video-toan-canh-toa-dam-va-le-ra-mat-uy-ban-clhbhdgmvn/2011/11/#sthash.seUuVaOo.dpuf

Video toàn cảnh Toạ đàm và Lễ ra mắt Uỷ Ban CLHB/HĐGMVN (1)

tư liệu
liên kết website